بلندترین موجود زنده ایران؛ شش قرن ایستادگی در قلب جنگل‌های هیرکانی


بلندترین موجود زنده ایران؛ شش قرن ایستادگی در قلب جنگل‌های هیرکانی

  1. بلندترین موجود زنده ایران؛ شرح مشخصات بلوط بلندا
  2. شش قرن زندگی در یک تنه
  3. ارزش‌های اکولوژیکی و زیستی بلندا
  4. فرایند رشد و مراقبت‌های لازم
  5. عدالت میان‌نسلی در حفاظت از درختان
  6. تعهد به آینده؛ پیام پویش «درخت عدالت»

بلندترین موجود زنده ایران؛ شرح مشخصات بلوط بلندا

در دل جنگل‌های هیرکانی مازندران، درختی شگفت‌انگیز از گونه بلندمازو با ارتفاع 60 متر و 40 سانتی‌متر قرار دارد؛ ارتفاعی تقریبا برابر با ساختمان 20 طبقه. این درخت کهن در منطقه بندپی شرقی شهرستان بابل و در محدوده جنگلی روستای گاوزن‌محله واقع شده است. بر اساس اندازه‌گیری‌های دقیق، محیط بن این درخت حدود 21 متر و محیط تنه در ارتفاع سینه نزدیک به 15.7 متر است. سن این بلوط ارزشمند حدود 600 سال تخمین زده شده که آن را به بلندترین درخت ایران و یکی از بلندترین بلوط‌های جهان تبدیل می‌کند.

شش قرن زندگی در یک تنه

این بلوط بیش از ششصد سال پیش جوانه زده است؛ زمانی که جهان به شکل کنونی نبود و جامعه بشری در مرحله‌ای کاملاً متفاوت قرار داشت. این درخت شاهد گذر نسل‌های متعدد، تغییر شیوه زندگی انسان‌ها و تحول روستاها بوده است اما همچنان پا برجا مانده و ریشه دوانده است. هر حلقه در تنه این درخت، صفحه‌ای از تاریخ طبیعی و محیطی ایران است که نشانگر سال‌های پرباران، خشکسالی، سرمای زمستان و گرمای تابستان و تغییرات متنوع اقلیمی می‌باشد.

ارزش‌های اکولوژیکی و زیستی بلندا

بلندمازو از گونه‌های ارزشمند جنگل‌های هیرکانی و ذخایر ژنتیکی مهم شمال ایران به شمار می‌رود. ریشه‌های گسترده این درختان کمک به تثبیت خاک و کاهش فرسایش می‌کند. تاج پهن و پرشاخ‌وبرگ‌شان سایه ای پدید می‌آورد که رطوبت خاک را حفظ و زیستگاهی مناسب برای پرندگان، حشرات و دیگر جانداران فراهم می‌آورد. به طور کلی، جنگل‌های بلندا پس از جنگل‌های راش، از مهم‌ترین رویشگاه‌های هیرکانی هستند.

فرایند رشد و مراقبت‌های لازم

هیچ درختی از ابتدا بالغ نبوده است. این درخت غول‌پیکر روزی نهالی کوچک و آسیب‌پذیر بوده که برای رشد نیازمند خاک سالم، آب، نور کافی و فرصت مناسب بوده است. آنچه موجب رسیدن این بلوط به ارتفاع 60 متر شده، علاوه بر توان طبیعی، مراقبت و حفظ زیستگاه آن به دور از قطع و تخریب است. این امر مسئولیت ما را در حفاظت از درختان کهنسال و میراث طبیعی برجسته‌تر می‌کند. قطع درختی 600 ساله خسارتی جبران‌ناپذیر است که حتی کاشت تعداد زیادی نهال در کوتاه‌مدت قادر به جبران آن نخواهد بود.

عدالت میان‌نسلی در حفاظت از درختان

پویش «درخت عدالت» بر اصل حقوق مشترک همه نسل‌ها در بهره‌مندی از محیطی سالم استوار است. عدالت میان‌نسلی به این معناست که نسل امروز نباید منابع طبیعی را به گونه‌ای مصرف کند که نسل‌های آینده با کمبود و آسیب مواجه شوند. کودکان در سراسر ایران، چه در سیستان‌وبلوچستان و چه در مازندران، حق زیستن در محیطی سالم را دارند. درختان باید نه به عنوان مانع توسعه یا منابع چوب صرف، بلکه به عنوان موجوداتی زنده و مؤلفه‌های امنیت زیستی جامعه دیده شوند.

تعهد به آینده؛ پیام پویش «درخت عدالت»

بلندمازوی 600 ساله مازندران نماد برجسته عدالت میان‌نسلی است؛ نسل‌هایی که گذشته اجازه داده‌اند این درخت بماند و امروز ما از عظمت آن بهره‌مندیم. اکنون نوبت ماست تا نهال‌هایی برای آینده بکاریم که شاید پس از چندین قرن تبدیل به شگفتی‌های طبیعی شوند. پیام این درخت بلند ساده اما عمیق است: «کارهای بزرگ، اغلب از آغازهایی کوچک شکل می‌گیرند». پویش جهانی «درخت عدالت» با هدف کاشت پنج میلیارد درخت تا سال 2050، فرهنگی بر پایه مراقبت، مشارکت و احترام به حق حیات ایجاد می‌کند.